Wat is worcestersaus en wat kun je ermee?

Misschien ken je de saus allang en heb je zelfs een flesje in de voorraadkast staan, maar wat is worcestersaus (of worcestershiresaus) eigenlijk? Het is een gefermenteerde saus, gemaakt met moutazijn, geestrijkazijn, stroop, chilipepers, sojasaus, tamarinde, ansjovis, uien, kruidnagel en knoflook. Een flinke bak aan ingrediënten dus, die tezamen zorgen voor een specifieke smaak die lastig te omschrijven is.

De saus wordt voornamelijk gebruikt als smaakmaker bij vleesgerechten, zoals een klassieke steak tartare of filet americain. Worcestersaus wordt ook veel in marinades of dressings gebruikt en komt over de hele wereld voor. Zo zie je de saus veel in de Filipijnen (bij lokale gerechten met varkensvlees), in de Franse keuken en in de Britse keuken.

Waar de saus daadwerkelijk vandaan komt weten we niet zeker, al gaat het verhaal dat de saus ooit in India is ontstaan in de 19e eeuw. Althans; in de tijd dat India nog een Britse kolonie was. Gouverneur Lord Sandys was een liefhebber van een regionale saus uit India, gemaakt door zijn persoonlijke kok.

Toen de gouverneur weer naar Groot Brittannië vertrok nam hij het recept mee. Hij belandde in het plaatsje Worcester, waar hij de saus liet namaken door twee scheikundigen. De saus mislukte en verdween in houten vaten in de kelder. Drie jaar later kwam de saus weer tevoorschijn en werd deze opnieuw geproefd. Het verhaal gaat dat de saus na drie jaar fermenteren ineens fantastisch smaakte en vervolgens op de markt werd gebracht.

Deze gefermenteerde Britse saus is een echte tongbreker. De saus komt volgens de verhalen uit het plaatsje Worcester, in de regio Worcestershire. Het lijkt een mond vol te zijn, maar Worcestershire spreek je enkel met drie lettergrepen uit als wu-stuh-shuh. Dit betekent dat je de saus uitspreekt als wu-stuh-saus, omdat de saus vaak wordt geschreven als worcestersaus (en niet als worcestershiresaus).

Deze gefermenteerde saus smaakt iets zoet, licht pittig en zuur tegelijkertijd. Juist door de fermentatie en de vele ingrediënten is de saus een echte smaakbom. De herkenbare geur is van meters afstand te ruiken als je een flesje opent. Sommige mensen gruwelen er van, maar wij zijn fan. De volle smaak past bij tal van gerechten, sauzen en marinades en voegt veel diepte toe.

De saus is goed te verkrijgen, je vindt deze dan ook in haast elk supermarkt bij de overige sauzen en condimenten. Het bekendste merk dat je overal tegenkomt is ‘Lea & Perrins Worcestershire Sauce’, dit zijn herkenbare glazen flesjes met een oranje label.

Vraagt een recept om deze heerlijke saus maar heb geen flesje in huis? Dan kun je zelf gemakkelijk een (vegetarische) variant maken. Meng 1 tl sojasaus met 1 tl azijn of citroensap en een paar druppels sambal of andere chilisaus. De smaak zal uiteraard iets anders en minder diep zijn, maar komt zeker in de buurt van het origineel.

Net als bij de meeste sauzen die azijn bevatten of gefermenteerd zijn is deze saus ook ontzettend lang houdbaar. Zowel ongeopend als geopend blijven de flesjes maanden goed. Je bewaart de fles met saus om een koele en donkere plek, bij voorkeur in de voorraadkast. Kijk altijd op de verpakking voor de uiterste houdbaarheidsdatum.

De volle smaak van worcestersauce maakt de toevoeging van kip en kaas aan deze caesarsalad haast overbodig, zoveel diepte krijgen gerechten door deze saus. En deze bloody mary zou de bloody mary niet zijn zonder het sausje, evenals een heerlijke steak tartare. Gebruik het ook eens in marinades, een dressing of zelfgemaakte dip, de smaak stelt niet teleur.

Trek gekregen? Dat snappen we helemaal! Laat je inspireren en duik de keuken in met onze favoriete recepten met worcestersaus!