Deze wijnregio in Spanje is perfect voor een culinaire roadtrip

Zin in een roadtrip door Spanje, maar dan eentje waarbij je niet alleen mooie dorpen, kastelen en glooiende landschappen tegenkomt, maar ook eindeloos veel goede wijn en eten? Zet dan Ribera del Duero maar op je lijst. Deze wijnregio in Castilla y León ligt op zo’n twee uur rijden van Madrid en volgt de loop van de rivier de Duero.

Onderweg rijd je langs wijngaarden, bodega’s, kleine dorpen en kastelen die hoog boven het landschap uitsteken. Het is niet alleen een prachtige streek, maar ook een streek waar alles om eten en wijn draait.

De wijnregio Ribera del Duero staat vooral bekend om elegante rode wijnen. De belangrijkste druif is tempranillo, die hier vaak tinto fino of tinta del país wordt genoemd. Door de hete zomers, koude winters en frisse nachten krijgen de druiven veel concentratie, maar behouden de wijnen ook frisheid. Dat levert volle, elegante rode wijnen op, vaak met rijp donker fruit, kruidigheid, stevige tannines en genoeg structuur om mooi te rijpen.

Naast tempranillo zijn ook druiven als cabernet sauvignon, merlot, malbec en garnacha toegestaan, al blijft tempranillo de ster van de regio, deze kom je dan ook het vaakst tegen. Af en toe kom je ook witte wijn tegen, hier wordt de druif albillo mayor voor gebruikt.

Op de etiketten van de flessen uit Ribera del Duero staan vaak de woorden crianza, reserva en gran reserva. Dit geeft aan hoe lang de wijn heeft gerijpt, vaak deels op eikenhouten vaten. Een jonge wijn of cosecha is meestal fruitiger en lichter, terwijl crianza, reserva en gran reserva steeds meer diepte, kruidigheid en rijping krijgen – waarbij een gran reserva bijvoorbeeld minimaal 60 maanden rijpt.

Goed om te weten, zeker als je onderweg bij verschillende wijnhuizen proeft en merkt hoeveel verschil er kan zitten tussen dezelfde druif, uit dezelfde regio.

Een ideale uitvalsbasis voor een culinaire roadtrip door Ribera del Duero is wat mij betreft het dorpje Peñafiel. Vanaf de luchthaven van Madrid rijd je er in ongeveer anderhalf tot twee uur naartoe. Hoe dichter je bij de wijnstreek komt, hoe meer wijn je ziet. Van winkels langs de weg, coöperaties en bodega’s tot wijngaarden die zich uitstrekken over het landschap.

Peñafiel is klein en overzichtelijk, maar daarmee ook erg charmant. Boven het dorp torent het eeuwenoude kasteel uit, waarin ook een wijnmuseum is gevestigd. Vanaf daar heb je overigens prachtig uitzicht over de regio. Ben je eenmaal geïnstalleerd? Stippel dan je roadtrip door Ribera del Duero uit, bijvoorbeeld aan de hand van onderstaande wijngaarden en bodega’s.

Nu is mijn roadtrip relatief kort, waarbij ik meerdere wijnhuizen per dag bezoek. Ga je zelf op pad? Zorg dan dat je genoeg tijd neemt om onderweg te genieten van de verschillende dorpen en uitzichten. Ik raad je aan om maximaal twee wijnhuizen per dag te bezoeken, en telkens af te sluiten bij een wijnhuis waar je ook kunt overnachten.

Een mooie eerste stop is Tinto Pesquera, een van de bekende namen uit Ribera del Duero. Het wijnhuis bestaat sinds de jaren zeventig, en was er al vroeg bij toen Ribera del Duero in 1982 officieel een herkomstbenaming werd. Tijdens een rondleiding door de wijngaarden en de traditionele wijnmakerij krijg je meteen een goed beeld van de regio. Veel tempranillo, veel historie en veel aandacht voor houtlagering.

Bij de proeverij komen verschillende rode wijnen op tafel, maar ook een witte wijn van albillo mayor. Die laatste wordt maar in kleine oplage gemaakt en laat meteen zien dat Ribera del Duero meer is dan alleen rood. Toch blijft de Tinto Pesquera Reserva 2020 het soort wijn waarvoor je naar deze streek komt: vol, rond, stevig en heerlijk bij Spaanse hapjes zoals tortilla, ham, pan con tomate, kaas en lokale gerechten zoals een stoof met kikkererwten en paddenstoelen.

Waar sommige bodega’s groots en bekend zijn, voelt Bodega Sarmentero juist intiem en persoonlijk. Dit familiebedrijf wordt gerund door ouders en dochter María, met moeder Amparo als een van de eerste vrouwelijke wijnmakers in Ribera del Duero. De productie is klein, maar de ontvangst is groots. Ontzettend warm, sfeervol en gastvrij.

Naast tempranillo werken ze onder andere met garnacha, malbec en cabernet sauvignon. Veel wijnmakers in de regio gebruiken zowel Amerikaans als Frans eiken voor de rijping van de wijnen, daar is Bodega Sarmentero geen uitzondering op. Tijdens een uitgebreide rondleiding vat María het mooi samen: wijn is deels chemie en deels kunst. En daarmee slaat ze de spijker op de kop.

Eerst proef ik hun rosé, daarna de verschillende rode wijnen. Daarnaast kookt María zelf, en kun je ook aanschuiven voor een heerlijk diner. Op tafel verschijnen typisch Spaanse smaken, waarbij María laat zien dat ze ongelooflijk goed kan koken. In combinatie met de fijne wijnen zorgt dit voor een onvergetelijke avond – zet deze bodega dus zeker op je lijstje. Bijkomend voordeel? Je kunt hier ook overnachten.

De volgende dag reis ik af naar een wat groter en moderner wijnhuis: Cepa 21, in het dorpje Castrillo de Duero. De locatie is prachtig en het bijbehorende restaurant staat in de Michelingids. Binnen ruikt het meteen naar wijn, met enorme roestvrijstalen tanks en een strakke, moderne uitstraling.

Ook hier draait het vooral om tempranillo, maar het leuke is dat je proeft hoe anders dezelfde druif kan smaken wanneer de wijngaarden op verschillende hoogtes liggen. De Hito Rosado is verrassend goed, maar ook de Horcajo Tinto blijft hangen, vooral in combinatie met Spaans eten.

Eten doe je hier overigens erg goed. Maak je een stop bij Cepa 21? Zorg dan dat je ook een tafel reserveert bij het restaurant voor bijvoorbeeld een fijne lunch. Ik geniet van een uitgebreid menu in het restaurant, waar ze lunchen tot kunst hebben verheven. Denk aan zwezerik, Spaanse kroketjes, diverse groenten, verse inktvis en stoofvlees met een volle jus en aardappels. Als dessert komt pastel de leche op tafel.

Pago de Carraovejas in Peñafiel is een plek waar alles lijkt te kloppen. Zowel de ligging, het uitzicht en de wijnen. Bij aankomst word ik direct verwelkomd met een glas wijn, die ik proef terwijl ik vanaf het dakterras uitkijk over de omgeving. De wijn zelf, een blend met tempranillo, cabernet sauvignon en merlot, is meteen een van mijn favorieten.

Het wijnhuis hoort bij Alma Carraovejas, een groep met meerdere wijnhuizen én het geniale restaurant Ambivium, dat – meer dan terecht – bekroond is met een Michelinster. Tijdens een rondleiding door de wijnkelder ontdek je niet alleen de eigen wijnen, maar ook een indrukwekkende collectie flessen van over de hele wereld.

De proeverijen bij Pago de Carraovejas zijn uitgebreid, maar daarmee ook erg interessant. Zo proef je bijvoorbeeld dezelfde wijnen van verschillende jaargangen. Het verschil is intens, ondanks dat de wijnen met dezelfde druif (van dezelfde wijnranken) zijn gemaakt. Het weer heeft ontzettend veel invloed op hoe de wijn uiteindelijk proeft.

Een van de leukste én smakelijkste avonden beleef je wat mij betreft bij Melida Wines, in het kleine en sfeervolle dorp Mélida. Het dorpje telt maar zo’n dertig inwoners. Eigenaren Fernando en Miriam organiseren hier bijzondere blind tastings, letterlijk met blinddoek. Het concept is gekoppeld aan een uitgebreid gangenmenu dat steeds wisselt.

Zo heb je tijdens de blind tasting geen idee welke wijn je drinkt, maar ook geen idee wat er op je bord ligt. In het begin ben ik wat voorzichtig. Maar na de eerste gang met een rosé van tempranillo in mijn glas en een gazpacho met een spiesje met vijg, aardbei, geitenkaas en sardines op mijn bord ben ik overtuigd. Dit is niet alleen ontzettend lekker, het zet ook al je zintuigen op scherp.

Daarna volgen nog meer wijnen, met gerechten zoals artisjok met katsuobushi en miso, rijst met asperges en guanciale, en een taco met gestoofde eend, gedroogde abrikoos en hoisin. Daarbij komen twee jaargangen van dezelfde rode wijn uit Ribera del Duero op tafel, om wederom te proeven wat tijd en klimaat met een wijn kan doen. Ook hier kun je overigens erg goed overnachten, ideaal na een uitgebreid diner met de verschillende wijnen.

De volgende ochtend ga ik op pad richting Alonso del Yerro in het dorpje Anguix. Alleen de aankomst is al prachtig, je rijdt door de wijngaarden, langs bloeiende lavendel vol met vlinders. Als je geluk hebt wordt je vervolgens begroet door hond Logan.

Eigenaresse María del Yerro leidt mij rond op het landgoed. Samen met haar man Javier Alonso begon de passie voor wijn ruim twintig jaar geleden. Oorspronkelijk waren ze allebei farmaceut, later werden ze wijnmakers. Zo kochten ze in 2002 hun eerste wijngaarden; inmiddels produceren ze al jaren fantastische wijnen. Ook zoon Miguel werkt tegenwoordig mee als wijnmaker.

Ze werken vanaf het begin af aan al organisch, maar zonder certificering. Niet uit onwil, maar omdat er simpelweg te veel werk is met een klein team. Het is een kleinschalige wijnmakerij, waarbij kwaliteit voorop staat. Als eerste proef ik wijn direct uit het vat, die bijna klaar is om gebotteld te worden. Vervolgens schenkt María verschillende wijnen in hun prachtige landhuis, het voelt haast aan als een sprookje.

Ribera del Duero is niet alleen traditioneel. Dat laat Bodegas Portia zien, een modern en futuristisch gebouw in het dorpje Gumiel de Izán, niet ver van de stad Burgos. Hier is alles groots en strak georganiseerd, met veel ondergrondse ruimtes en een indrukwekkende capaciteit.

Het draait volledig om rode wijn van tempranillo. Na een uitgebreide proeverij neem ik plaats in het bijbehorende restaurant, een verdieping hoger. Daardoor heb je prachtig uitzicht over de wijngaarden, al kun je er ook fantastisch eten. Op het menu staan vooral Spaanse klassiekers, zoals salmorejo, morcilla, lechazo asado en torrijas. Vooral lechazo asado, geroosterd lamsvlees, is een klassieker in de regio en een perfecte match met stevige wijn uit Ribera del Duero.

Na een heerlijke lunch vervolg ik mijn weg richting Gumiel de Mercado, een dorpje verderop. Bodegas Pradorey is een groot wijnhuis met eigen druiven en een flinke productie. Dat neemt niet weg dat de wijn van hoge kwaliteit is.

Tijdens een rondleiding is het mogelijk om druiven uit de wijngaard te proeven, waarbij je leert hoe tannines, zuren en rijpheid samenkomen in de uiteindelijke wijn. Ook de proeverij van verschillende wijnen laat zien dat ze hier weten wat goede wijn is. De belangrijkste tip tot nu toe is misschien wel om voldoende ruimte in je koffer vrij te houden, bij haast elke stop tijdens de roadtrip sla ik flessen wijn in.

De laatste wijngaard die ik bezoek tijdens mijn roadtrip door Ribera del Duero is Bodegas y Viñedos NEO, misschien wel de meest onverwachte plek van mijn hele reis. NEO noemt zichzelf graag anders dan de rest, en daar is niets aan gelogen. Wijn, eten en muziek komen hier samen.

Het wijnhuis is zelfs de enige ter wereld met een eigen (werkende) opnamestudio voor muziek. Zodra je binnenstapt wordt je verwelkomd door een intense mix van wijnvaten, moderne kunst, fotografie, muziek, een open keuken en lange tafels om aan te eten. Al snel blijkt dat de rosé mijn favoriet is, al maken ze wederom ook ongelooflijk goede rode wijnen van tempranillo.

Het voelt haast als een soort vrijplaats tussen de wijngaarden: NEO is industrieel, modern en vol energie. Boek van tevoren een rondleiding en laat je verrassen door deze unieke plek in Ribera del Duero.

Na dagen vol proeverijen, lunches en diner is Peñafiel een fijne plek om de reis af te sluiten. De laatste dag wandel ik door het historische dorp, langs de rivier en over het Plaza del Coso – het stadsplein waar vroeger het traditionele stierenvechten plaatsvond.

Vanuit het dorp rijd je gemakkelijk de heuvel op waar het kasteel van Peñafiel ligt. In het kasteel vind je een wijnmuseum, al is het geweldige uitzicht al reden genoeg om het kasteel te bezoeken. Vanaf de top van het kasteel kijk je uit over de wijngaarden, de dorpen en de rivier.

Het hele jaar door vlieg je gemakkelijk van Schiphol Amsterdam Airport naar Madrid, een vlucht van iets meer dan twee uur. De Spaanse hoofdstad is het perfecte begin van je roadtrip door Ribera del Duero. Breng een paar dagen in Madrid door, huur een auto en rijd vervolgens richting Peñafiel of Aranda del Duero.

Meer informatie over Ribera del Duero? Kijk dan op riberadelduero.es of volg @riberadeldueronl op Instagram en laat je verrassen door wat deze Spaanse wijnregio allemaal te bieden heeft.