Het Duitse Saarland is dé culinaire verrassing vlak over de grens

Saarland is misschien dan wel een van de kleinste deelstaten van Duitsland, culinair gezien valt er genoeg te ontdekken. De regio staat bekend om het groene landschap, de charmante steden en de ontspannen sfeer die er heerst. Maar juist culinair gezien is het een verrassende regio. Denk aan de lekkerste streekgerechten, lokale producten, goede restaurants en invloeden uit de buurlanden Frankrijk en Luxemburg.

In Saarland vind je genoeg sterrenrestaurants, wijnhuizen en streekgerechten die het ontdekken waard zijn. Tel daar groene natuur, prachtige wijngaarden en sfeervolle steden bij op en je hebt alle ingrediënten voor een smakelijke roadtrip door Duitsland.

Sterker nog, Saarlanders hebben daar zelf een mooie uitdrukking voor: Saarvoir vivre und Hauptsach gudd gess. Vrij vertaald betekent dit ‘een beetje Franse joie de vivre, maar vooral zorgen dat er goed gegeten wordt’. En dat lukt hier uitstekend.

De ligging van Saarland verklaart veel. Frankrijk grenst direct aan de regio en ook Luxemburg ligt om de hoek. Die internationale invloeden merk je niet alleen aan de taal en architectuur, maar zeker ook aan tafel. Uitgebreid lunchen, een goed glas wijn drinken en de tijd nemen voor een maaltijd horen hier bij het dagelijks leven.

Daarnaast zijn Saarlanders opvallend trots op producten uit hun eigen omgeving. Sinds 2009 brengt het netwerk Genuss Region Saarland producenten, ambachten en restaurants bij elkaar. Inmiddels zijn meer dan zeventig bedrijven aangesloten. Ze werken zoveel mogelijk met verse, seizoensgebonden en regionale ingrediënten en houden traditionele productiemethoden in stand.

Zo eet je bij het ene adres een klassiek aardappelgerecht zoals het al generaties wordt gemaakt, terwijl een paar kilometer verderop een chef dezelfde regionale ingrediënten verwerkt in een verfijnd menu. Zie je in Saarland een producent, winkel of restaurant dat onderdeel is van Genuss Region Saarland? Dan weet je dat je goed zit.

Een veelvoorkomend ingrediënt in Saarland is Grumbeere, het Saarlandse woord voor aardappel. Een bekende specialiteit is bijvoorbeeld Dibbelabbes, een gerecht gemaakt van geraspte aardappel en gebakken in een zware pan. Ook Grumbeerkichelcher, knapperige aardappelkoekjes, staan regelmatig op het menu.

Een andere regionale klassieker is Lyoner, een ringvormige worst die je overal in Saarland tegenkomt. Locals eten de worst koud, gebakken in de pan of verwerkt in gerechten. Bij een borrel hoort dan weer een glas Viez, de lokale appelwijn. Deze drank wordt gemaakt van appels uit boomgaarden in de regio, en heeft een frisse, lichtzure smaak.

Traditionele aardappelgerechten en worst vertellen maar een kant van het verhaal. Saarland heeft namelijk ook een opvallend grote concentratie sterrenrestaurants. Over acht restaurants in de regio zijn maar liefst veertien Michelinsterren verdeeld.

Het bekendste restaurant is waarschijnlijk Victor’s Fine Dining by Christian Bau in Perl-Nennig, bekroond met drie Michelinsterren. Chef-kok Christian Bau kookt er op het hoogste niveau en combineert Europese technieken met Japanse invloeden.

Ook GästeHaus Klaus Erfort en ESPLANADE in Saarbrücken en LOUIS Restaurant in Saarlouis behoren tot de culinaire top van de regio, alle drie beschikken over twee Michelinsterren. Je hoeft in Saarland overigens niet iedere avond uitgebreid te tafelen. Juist het contrast maakt de regio zo interessant. De ene dag lunch je met stevige lokale kost, om de volgende dag aan te schuiven bij een sterrenrestaurant.

Naast verschillende sterrenrestaurants zijn er nog veel meer goede restaurants in Saarland te vinden. Op veel plekken kom je traditionele gerechten en regionale ingrediënten tegen op de menukaarten, die zeker het bestellen waard zijn.

Een paar tips voor de regio? Probeer dan eens een tafel te reserveren bij restaurants zoals Wern’s Mühle, Buchnas Dorfküche, Hilde & Heinz, Niedmühle Restaurant, Landhaus Spanier of Unter der Linde.

Op zoek naar een restaurant op een bijzondere locatie? Schuif dan aan bij Taverne Römische Villa Borg. Deze taverne ligt bij een gereconstrueerde Romeinse villa, in de buurt van Perl. Zo kun je bijvoorbeeld een bezoek aan deze archeologische locatie combineren met een lunch en een bezoek aan de omliggende wijngaarden.

De hoofdstad Saarbrücken is een goede uitvalsbasis voor een eerste kennismaking met de regio. Het centrum is compact en verschillende culinaire adressen liggen op loopafstand van elkaar. Daardoor kun je gemakkelijk je eigen foodtour door de stad samenstellen.

Combineer de leukste spots met een wandeling door het centrum van de stad en langs de Saar. Begin bijvoorbeeld bij Kalinski Wurstwirtschaft, bekend om de heerlijke currywurst. Ga daarna langs bij Brot und Sinne voor ambachtelijk gebakken brood. Zin in iets zoets? Bij Henry’s Eismanufaktur draait het om huisgemaakt ijs – en dat ijs smaakt heerlijk.

Ook leuk zijn Rimoco Gewürzmanufaktur, waar allerlei kruiden en specerijen worden gemengd, of Saar-Lor-deLuxe, een winkel vol producten uit Saarland en de aangrenzende regio’s in Frankrijk en Luxemburg. Nog meer tips? Zet dan ook Comame, Pastamanufaktur en Café Steigleiter op je lijstje.

Grote kans dat je bij Saarland ook direct aan wijn denkt. Perl is het enige officiële wijnbouwgebied van de deelstaat en ligt aan de Moezel, daar waar Saarland, Frankrijk en Luxemburg samenkomen.

De wijngaarden liggen op kalkrijke bodems en er groeien verschillende druivenrassen. Je vindt er onder andere elbling, auxerrois, riesling, pinot blanc, pinot gris en pinot noir. Elbling is daarbij erg interessant. Deze druifsoort komt haast alleen in Perl voor en is een van de oudste druivenrassen van Europa.

Ideale wijnhuizen om te bezoeken (én om wijn te proeven) zijn bijvoorbeeld Ollinger-Gelz, Weingut Schmitt-Weber, Ökonomierat Herber en Weingut Karl Petgen.

Ten zuidoosten van Saarbrücken ligt het UNESCO-biosfeerreservaat Bliesgau. Het landschap bestaat uit glooiende heuvels, kalkgraslanden, bossen en boomgaarden en is bij uitstek geschikt om een wandeling met lekker eten te combineren.

Lokale producenten werken hier samen onder de naam Bliesgau Genuss. Onder de typische producten vallen onder andere linzen, lamsvlees en leindotterolie (ook wel huttentutolie). Daarnaast vind je er honing, mosterd, granen, worst en verschillende soorten azijn en likeur.

In veel winkels in deze regio kom je speciale schappen tegen, zogenoemde Bliesgau-Regale. Deze zijn gevuld met producten van regionale makers. Ideaal als je inkopen wilt doen voor thuis of op zoek bent naar leuke en originele cadeaus.

Nog meer regionale smaken vind je in Naturpark Saar-Hunsrück. Vooral verschillende boomgaarden spelen hier een belangrijke rol. Lokale appels worden bijvoorbeeld verwerkt tot Viez en appelsap, ander fruit tot likeuren, brandewijnen en mousserende dranken.

Ook de naastgelegen bossen leveren volop lokale ingrediënten, al kun je er ook heerlijk wandelen. Op de menukaarten bij de vele restaurants kom je dan ook voornamelijk gerechten tegen die bereid worden met de lekkerste seizoensgebonden ingrediënten. Denk bijvoorbeeld aan wild, paddenstoelen, verschillende kruiden, bessen en ander fruit.

Een ultieme tip voor Saarland is het huren van fietsen (of neem ze zelf mee met de auto). Er lopen verschillende fietsroutes door de regio, waarbij je onderweg door de mooiste natuur fietst én op de lekkerste plekken een culinaire stop maakt. Ga bijvoorbeeld voor de Schlemmerradeln, een zevendaagse fietstocht door bossen, boomgaarden, wijngaarden en langs rivieren.

De routes lopen onder meer langs de Saar, Moezel en Blies en verschillen in zwaarte. Je komt onderweg dus zowel ontspannen stukken langs het water tegen als wat meer heuvelachtig terrein.

Iedere avond staat er bij een fietsvriendelijk hotel een geselecteerd menu klaar. Ben je overdag graag actief bezig, terwijl je ’s avonds het liefst uitgebreid tafelt? Dan is dit de ideale fietstocht door Saarland. Aanrader? Zorg voor fietstassen, zo kun je onderweg de lekkerste lokale producten inslaan.

Ondanks dat Saarland het hele jaar door een fantastische regio is om te bezoeken, is oktober misschien nog wel de beste maand. Elk jaar staat de regio namelijk van 1 tot en met 31 oktober in het teken van regionale gastronomie, tijdens de Geschmackswochen.

Een maand lang organiseren producenten, wijnmakers, restaurants en ambachtelijke bedrijven speciale menu’s, proeverijen, rondleidingen en andere activiteiten. Het programma verschilt per jaar, hier vind je het meest actuele programma.

Kortom, Saarland is absoluut het ontdekken waard. Niet alleen vanwege de prachtige natuur en levendige steden, maar juist vanwege al het goede eten en drinken. Je kunt er wijn drinken tussen de druivenranken, appelsap en Viez proeven bij een lokale producent, lunchen met lokale aardappelkoekjes of Dibbelabbes, struinen langs de vele culinaire adressen in Saarbrücken en dezelfde avond aanschuiven voor een uitgebreid menu op sterrenniveau.

Daarbij is het een relatief kleine regio, waardoor je tijdens een roadtrip of rondreis gemakkelijk veel verschillende plekken kunt combineren. De ene dag fiets je langs de Saar, de volgende dag wandel je door de Bliesgau en weer een dag later sta je tussen de wijngaarden aan de Moezel.

De typische uitdrukking Saarvoir vivre und Hauptsach gudd gess vat de regio misschien wel het beste samen, waarbij de locals vooral genieten van goed eten, veelal met een Franse knipoog. Voor een culinaire vakantie vlak over de grens, is Saarland dan ook een verrassend goede bestemming.

Meer informatie of inspiratie? Kijk dan op de website van Toerisme Saarland en plan je volgende reis naar Duitsland.

Beeld bovenaan artikel: Kevin Ehm