10x typische Brabantse lekkernijen die je geproefd moet hebben

Worstenbroodjes en Bossche bollen ken je vast, maar wist je dat er veel meer typische Brabantse lekkernijen zijn? Wat dacht je bijvoorbeeld van ginnekoek en de drie A’s uit Bergen op Zoom? En wat móét je proeven in Den Bosch, Tilburg, Eindhoven of Breda?

We trappen af met een van de bekendste Brabantse lekkernijen: de worstenbroodjes. Het zachte broodje met een kruidige gehaktvulling is onlosmakelijk verbonden met Noord-Brabant, maar het is inmiddels in het hele land bekend en geliefd.

Weinig lekkernijen zijn zo alledaags en tegelijkertijd zo speciaal als een worstenbroodje. Eentje bij de bakker kopen en onderweg naar het werk opeten? Altijd een goed idee! Maar is er in Noord-Brabant iets bijzonders te vieren, dan wordt dat sowieso met worstenbroodjes gedaan.

Deze horen vers en warm te zijn en je kunt er saus zoals curry, mosterd of ketchup bij serveren. Brabanders zijn uitermate trots op hun worstenbroodjes, en terecht. Tien jaar geleden werd het Brabants worstenbrood door UNESCO zelfs opgenomen in de lijst van immaterieel erfgoed.

De luchtige, grote koeken op basis van bloem, eieren en suiker zijn in het hele land bij iedere supermarkt te koop, toch is het van oudsher een van de meest geliefde Brabantse lekkernijen. In Brabant maken ze de koeken wel ietsje anders dan in de rest van het land.

Zo hebben de witte, Brabantse eierkoeken een knapperig korstje en zijn ze zacht vanbinnen, een beetje zoals macarons. Eierkoeken bevatten wellicht nauwelijks vet, maar des te meer suiker. Dat weerhoudt ons er niet van om er af en toe tussendoor eentje op te eten. Gewoon, omdat ze zo lekker zijn.

Ben je een stadswandeling door Breda aan het maken? Ga langs Bakker Joppen voor een van de meest originele Brabantse lekkernijen: de ginnekoek. Deze bijzondere koek is vernoemd naar de wijk Ginneken waar de ambachtelijke bakkerij is gevestigd.

Deze lekkernij bestaat uit een luchtige, licht krokante koek met romige vanillevulling. Op de bovenkant zit een heerlijke fondant en het geheel is afgewerkt met een feestelijke topping. Je kunt kiezen uit verschillende soorten: ginnekoek met roze topping, bruine ginnekoek met chocoladesmaak en oranje ginnekoek met sinaasappelsmaak.

Dit gebakje uit Den Bosch is heerlijk over the top: het soezenbeslag is rijkelijk gevuld met slagroom én bedekt met een dikke laag chocola. Als je zo’n bol eenmaal op hebt, dan kun je de volgende maaltijd waarschijnlijk wel overslaan. De lekkerste haal je wat ons betreft bij Banketbakkerij Jan de Groot in Den Bosch.

Rookworst is een typisch Nederlands product en overal verkrijgbaar, maar wist je dat de Unox-rookworsten uit het Noord-Brabantse Oss komen? In 2007 is ook het lang bewaarde geheim bekend gemaakt; toen bleek namelijk dat de beroemde HEMA-rookworst door dezelfde fabrikant in de Noord-Brabantse stad wordt gemaakt.

Hoe dan ook, de rookworst is niet meer weg te denken uit de Nederlandse cultuur. Zo kun je naast een heerlijk sappig broodje rookworst ook een een kauwspeeltje in de vorm van rookworst en sokken met het motief van rookworst kopen. En misschien heb je al weleens op vakantie landgenoten op een opgeblazen HEMA-rookworst in de zee zien dobberen.

Om al het lekkers weg te spoelen mag een drankje op de lijst met Brabantse lekkernijen natuurlijk niet ontbreken. Schrobbelèr kruidenlikeur is hét drankje van Noord-Brabant. Al vijftig jaar wordt er met een glaasje van deze likeur geproost op vriendschap en is het drankje een van de symbolen van de beroemde Brabantse gezelligheid geworden.

Een koekje noem je in Brabant een kuukske, maar in Tilburg schrijven ze het (voor de grap) sinds oudsher met een grote Q. Een Quukske is een stevig koekje dat een beetje op de taaitaai lijkt, maar het is dan wel een verfijnde versie. 

Je herkent het koekje op het eerste gezicht, omdat de letters ingebakken zijn in het koekje zelf. De koekjes zijn heerlijk knapperig en hebben een rijke botersmaak met aroma’s van anijs en citrus. Dus, Quukske erbij?

De AAA is een bekend fenomeen uit Bergen op Zoom, en de 3 A’s staan voor de drie producten die daar vandaan komen: Aardbeien, Ansjovis en Asperges. De aardbeien en asperges had je misschien wel verwacht, maar de lokaal gevangen ansjovis uit de Oosterschelde is een van de best bewaarde geheimen van Noord-Brabant.

Zelf de lokale Brabantse lekkernijen proeven? Bezoek in juni het festival ProefMei dat ieder jaar in Bergen op Zoom plaatsvindt. Tijdens dit culinaire festijn worden de 3 A’s op een podium gezet en gaan restaurants aan de slag met de heerlijke lokale producten.

De brouwerij 100 Watt is dé stadsbrouwerij van Eindhoven op loopafstand van het station, waar je altijd spontaan kunt aanschuiven voor een glas lokaal, zelfgebrouwen craft beer. De brouwerij eert het Philips-verleden van de stad met biertjes genoemd 200 Watt of 400 Volt.

Maar ook de Witte dame of Evoluwonder verwijzen naar belangrijke herkenningspunten van deze Brabantse stad. Ben je in Eindhoven? Ga dan vooral langs de brouwerij voor een lekkere bierproeverij of koop een voorraadje bij een lokale slijterij.

Elke streek maakt kaas op z’n eigen manier, zo zijn er ook in Noord-Brabant de lekkerste lokale kazen te vinden. Wat dacht je bijvoorbeeld van Alphenaer geitenbrie met fenegriek, die intens romig en tegelijkertijd wat nootachtig smaakt door toevoeging van fenegriek.

Of Brabants Blauw, een heerlijk pittige kaas met blauwader. De kaas Brabantse Schone bestaat pas een paar jaar en heeft nu al zijn naam op de kaart gezet door de prestigieuze Grand Gold-onderscheiding te krijgen tijdens een internationale wedstrijd in Frankfurt.

Ook de Benedictus Abdijkaas, gemaakt op de hoeve bij de Sint Paulusabdij in het Noord-Brabantse Oosterhout, is een kaasje om voor om te fietsen. De kaas wordt gerijpt in de kelders van de abdij waar de beste omstandigheden zijn voor het ontwikkelen van zijn delicate roodflora.