Les Sables d’Olonne: verse vis, lokale cake en de smaken van Vendée

Tijdens mijn roadtrip door Vendée, rijd ik na een bezoek aan Île de Noirmoutier richting Les Sables d’Olonne. Deze stad aan de Atlantische kust is een van de bekendere badplaatsen van de Franse regio Vendée. Groot is relatief: er wonen zo’n 50.000 mensen, maar door de brede straten, de prachtige haven en de lange stranden voelt de stad ruim en levendig.

In de zomer is het er druk, maar buiten de schoolvakanties is Les Sables d’Olonne vooral een fijne plek om uit te waaien. De stad heeft alles wat je zoekt in een Franse kustbestemming. Van stranden tot aan goede restaurants en van markten en lokale winkels tot aan wijken waar de geschiedenis nog zichtbaar is.

Voor een culinaire lunch of een uitgebreid diner is restaurant L’Abissiou een bijzonder adres in Les Sables d’Olonne. Dit restaurant, in het centrum van de stad, heeft terecht een Michelinster en wordt gerund door chef-kok Boris Harispe en gastvrouw Mélanie Roussy.

De lunch voelt en proeft als een ode aan de regio Vendée. Lokale ingrediënten vormen de basis van verfijnde gerechten, die met culinaire precisie laten zien hoe rijk de keuken hier is. Denk aan tartaar van langoustine, lokale vis met sauce gribiche, brood met boter van beenmerg, zee-egel met een confit van eidooier, horsmakreel met knoflookcrème en rode mul met asperges.

Alles klopt van begin tot eind. Het menu is meer dan smaakvol en sterk verbonden met de omgeving. Dit bewijst maar weer eens dat Vendée een regio is waar lokale producten niet worden gebruikt omdat het trendy klinkt, maar omdat ze simpelweg voorhanden zijn. Verse vis komt uit de Atlantische Oceaan, groenten uit de omgeving van Les Sables d’Olonne en het vakmanschap uit generaties Franse eetcultuur.

Na een geniale lunch ga ik zelf de keuken in. Bij L’Autre Part – een atelier voor patisserie – leert Cécile Tettoni hoe je Délice des Chouans maakt, een regionale cake uit Vendée. Het is een luchtig baksel dat gemaakt wordt met amandelmeel, sinaasappel, lokale likeur en een krokante crumble.

Het beslag is niet moeilijk om te maken, maar vraagt wel wat aandacht. Ingrediënten mengen, crumble maken, beslag in de vorm, crumble erop en dan de oven in. Terwijl de cake bakt, vult de ruimte zich langzaam met de geur van amandel en sinaasappel, iets waardoor ik spontaan weer trek krijg.

“We maken de cake enkel met lokale ingrediënten,” vertelt Cécile. “De smaken zijn typisch voor Vendée, verpakt in een luchtig baksel.” Zodra de cake uit de oven komt, is wachten lastig. Eigenlijk moet de cake afkoelen, maar een klein stukje proeven kan natuurlijk best. De Délice des Chouans is luchtig, zacht en niet te zoet. Ik proef amandel en sinaasappel in elke hap, met net genoeg diepte van de likeur.

Na een volle en heerlijke eerste dag in Les Sables d’Olonne duik ik al redelijk vroeg mijn bed in. Ik overnacht bij Maison l’Épicurienne, om de hoek van het strand en de zee. Daarnaast moet ik de volgende ochtend vroeg opstaan. Heel vroeg. Om half zes begint de dag namelijk bij de Criée des Sables d’Olonne, de visafslag van de stad.

“Criée betekent schreeuwen,” vertelt Colette, die mij rondleidt over de vismarkt. “Vroeger werd de vis hardop geveild, met veel geroep en drukte. Tegenwoordig gaat dat anders, maar de energie is er nog steeds.”

De hallen zijn groot en koud, gemiddeld zo’n vier graden. Toch voelt de visafslag als een stad op zichzelf. In de eerste ruimte komt de verse vis binnen, direct vanaf de boten die ’s nachts aanleggen. Daarna wordt de vis gesorteerd, verdeeld over grote bakken en klaargemaakt voor de veiling. Die begint al rond drie uur ’s nachts. Na de veiling wordt alles verpakt, soms zelfs al gefileerd, en klaargemaakt voor vervoer naar vishandels, restaurants en supermarkten.

Het veilen gebeurt tegenwoordig met elektronische kastjes. Kopers, onder wie visboeren en restauranteigenaren, bieden op de vis terwijl elke bak op een groot scherm voorbijkomt. Op het label staat alle informatie, zoals de vissoort, het vangstgebied, de vangstmethode, de boot en de beoordeelde kwaliteit.

Bijna alle vis komt uit de Atlantische Oceaan voor de Franse kust. Dat past bij Vendée, waar lokaal eten niet onnodig ingewikkeld wordt gemaakt. De vis ligt er gewoon, de vissers brengen deze vervolgens binnen en chefs en handelaren kopen de vis direct in.

Toch is het spel van de veiling spannend en interessant om te zien. Elke bak start met een prijs die razendsnel daalt. Druk je op het juiste moment, dan heb je de vis voor een goede prijs. Wacht je te lang, dan is iemand anders je voor. Iedereen kent elkaar, maar ondertussen lijkt het op een soort blufpoker. Kopers houden hun kastjes verborgen in jas- en broekzakken, alsof niemand mag zien wanneer ze toeslaan.

Na zo’n vroege ochtend op de visafslag is een wandeling door het centrum van Les Sables d’Olonne meer dan welkom, mét een kop goede koffie voor onderweg. In het prachtige centrum kun je heerlijk verdwalen in alle verschillende delicatessenwinkels en sfeervolle straatjes.

Bij de snoepwinkel Délices Lamarque proef ik sardinette, een typisch snoepje in de vorm van een sardientje. Het is een kleurrijke lolly die in de jaren vijftig in Les Sables d’Olonne werd bedacht. Dat de vorm geen toeval is, spreekt voor zich. De sardine is namelijk sterk verbonden met de haven en de geschiedenis van de stad. Ondanks de vorm smaakt de lolly overigens niet naar vis, je kunt kiezen uit diverse zoete smaken.

Tegenwoordig vind je de sardinette alleen nog bij deze snoepwinkel in het centrum. De eigenaar maakt ze op de ouderwetse manier, met een machine uit de vorige eeuw. Achterin de winkel laat hij zien hoe het snoep gemaakt wordt, terwijl ik een van de kleurrijke sardinettes proef.

Iets verderop liggen echte sardines in de winkel. Ingeblikt, in prachtig vormgegeven blikjes, de een nog mooier dan de ander. Naast sardines vind je er ook ingeblikte vissoep, een lokale specialiteit, en diverse andere visconserven.

Het centrum van Les Sables d’Olonne is een fijne plek om rond te dwalen. Tussen de winkels met lokale producten vind je kaas, chocolade en delicatessen die ik het liefst allemaal mee naar huis neem. Maar in deze stad blijft vis de rode draad. Uiteindelijk leidt de route dan ook vanzelf richting La Chaume, de oude visserswijk aan het water.

Een van de mooiste plekken van de stad is wat mij betreft La Chaume, de oude visserswijk van de stad. Vroeger deden vissers hier zaken in cafés en restaurants. Nog steeds hangt er een levendige sfeer, met kleurrijke straatjes, barretjes en oudere mannen die pétanque spelen op straat. Het is dan ook een heerlijke wijk om doorheen te wandelen.

Aan het water, aan de rand van La Chaume, ligt Viviers Rocheteau. Een restaurant waar verse vis en schaal- en schelpdieren centraal staan. Vlak bij de ingang staan grote bassins met oesters, mosselen, kreeften en kokkels. De inrichting is industrieel waardoor het haast lijkt op een grote kantine, maar tegelijk is het een warm en sfeervol restaurant.

Als aperitief komt troussepinette op tafel, een zoet drankje uit Vendée, dat naar snoepjes ruikt. Daarna volgt een plateau met garnalen, scheermessen en langoustines. Allemaal lokaal gevangen, waarschijnlijk diezelfde ochtend nog gekocht op de visafslag waar ik eerder was.

Als hoofdgerecht bestel ik rata de seiche, een typisch stoofgerecht uit Vendée. Het gerecht wordt gemaakt met zeekat, aardappel, wortel, ui en een flinke scheut cognac. Het gerecht is diep van smaak, aards en ziltig tegelijk. Bij elke hap geniet ik, terwijl ik het beste van de streek proef. Zowel vanuit de zee als van het land, maar ik proef vooral de liefde waarmee de rata de seiche is bereid.

Mijn laatste dag in Vendée rijd ik een stukje de stad uit. In L’Île d’Olonne, een dorpje vlak bij Les Sables d’Olonne, voelt Vendée weer totaal anders. Onderweg ligt Les Jardins de la Chaume, waar biologische groenten worden geteeld. Verse groenten gaan mee naar huis, want in een koffer met aardappelen, zout en cake past altijd nog wel iets extra’s heb ik besloten.

In het dorp zelf ligt een kleine bakkerij waar het brood nét warm uit de oven komt. Tegenover de bakkerij staat een marktje met lokale kaas. Onderweg is overal wel iets te proeven, te kopen of mee te nemen. Voor ik het weet ligt er dan ook een stuk kaas en versgebakken brood in de auto, voor op de terugweg.

Even verderop ligt Domaine Saint Nicolas, een biologisch wijnhuis van de familie Michon. Wijnmaker Thierry Michon vertelt enthousiast dat het klimaat aan de Atlantische kust de wijnen zo bijzonder maakt. Daardoor hebben de wijnen iets ziltigs, een diepe smaak die past bij het landschap.

Ik heb nog wat ruimte over in mijn bagage – het voordeel van reizen met de auto en trein – waardoor ik een fles wijn meeneem voor thuis. Daarna is het tijd om terug te rijden naar Nantes en de trein naar huis te nemen. Met flink wat meer bagage dan op de heenweg, maar ook met verhalen over Vendée die ik niet snel vergeet.

Les Sables d’Olonne is meer dan een badplaats. Het is een stad waar de zee het dagelijks leven bepaalt. Dat zie je in de haven, op de visafslag, in de restaurants en in de winkels vol lokale producten. Het is wat mij betreft dan ook de ideale bestemming voor foodies.

Je kunt er verfijnd lunchen bij sterrenrestaurants, kookworkshops volgen, vroeg opstaan voor de visafslag en daarna aanschuiven voor de lekkerste schaal- en schelpdieren aan het water. Alles is dichtbij: de vissers, de chefs, de makers en de producten. Tel daar bij op dat het een kuststad is waar je heerlijk kunt wandelen over het strand, en je hebt een ideale bestemming voor op je bucketlist.

Les Sables d’Olonne ligt aan de Atlantische kust in Vendée, en is goed te combineren met bijvoorbeeld Noirmoutier of Nantes. Met de trein reis je gemakkelijk naar Nantes. Vanuit hier rijd je er met de auto zo naartoe. Met de auto kun je makkelijk uitstapjes maken naar La Chaume, L’Île d’Olonne en omliggende plaatsen.

Wil je de visafslag bezoeken? Zorg dan dat je vroeg opstaat en check vooraf of een rondleiding mogelijk is. Voor restaurants als L’Abissiou is reserveren verstandig. Neem daarnaast ruimte mee in je koffer, want lokale producten zoals snoep, brood, kaas en wijn zijn moeilijk te weerstaan.

Wil je liever persoonlijk advies? Neem dan contact op met Nadia van Vendée Travel Services. Zij helpt je graag in het Frans of Engels met reserveringen en vragen. Je kunt mailen naar resa@en-vendee.com of bellen naar +33 (0)2 51 62 76 82.