Deze culinaire roadtrip door het Zweedse Skåne wil je maken

Waarschijnlijk denk je eerder aan kaneelbroodjes en gehaktballetjes dan aan wijn en tomaten bij Zweden, en dat is precies waarom een culinaire roadtrip door Skåne zo’n goed idee is. Het is een van de meest interessante culinaire regio’s van Zweden, mede doordat de regio ook wel gezien wordt als de voorraadkast van het land.

In de meest zuidelijke provincie van Zweden vind je steden zoals Malmö, Lund en Helsingborg, maar ook een buitengebied vol stranden, bossen, heuvels en uitgestrekte akkers. Vanuit Nederland rijd ik naar het Zweedse Malmö – wat overigens verrassend makkelijk en relatief snel gaat.

Zodra ik de stad achter mij laat, wordt duidelijk waarom deze regio de voorraadkast van Zweden wordt genoemd. Overal liggen boerderijen, kwekerijen, boomgaarden en kleine producenten die werken met wat hier groeit.

Een auto komt goed van pas als je op reis gaat naar Zweden, zeker als je Skåne optimaal wilt beleven. Vanuit Nederland rijd je via Duitsland en Denemarken richting Zweden. Voor de oversteek kun je gebruikmaken van de ferries van Scandlines, waarmee je flexibel en snel verder reist richting Scandinavië.

Je kiest uit verschillende routes en kunt je ticket voor de oversteek bijvoorbeeld eenvoudig combineren met de Øresundbrug naar Malmö, of met een tweede overtocht tussen Helsingør en Helsingborg.

Zo begint je culinaire roadtrip nog voor je Zweden bereikt, waarbij er onderweg genoeg te ontdekken is. Maak bijvoorbeeld een tussenstop in Hamburg of Kopenhagen, voor je aankomt in Skåne.

Er zijn verschillende tarieven, waarbij de tarieven voor campers zelfs zeer voordelig zijn. Meer informatie of direct je tickets boeken voor de oversteek? Kijk dan op de website van Scandlines en ontdek hoe makkelijk het is om met de auto richting Scandinavië te reizen.

Mijn eerste stop in Skåne ligt verscholen op het platteland bij Vallåkra. Tegenover een grote tomatenkas zit Miss Alice, een café en boerderijwinkel waar een specifiek gerecht zó bekend is geworden dat mensen er speciaal voor naar Skåne afreizen: de tomatentaart.

Natuurlijk wil ik deze bijzondere taart proeven. Ik neem dan ook enthousiast plaats in de ruime kas, met uitzicht op de weilanden en akkers rondom Vallåkra. De tomatentaart is een soort quiche met een knapperige korst, ongelooflijk zoete tomaten en afgetopt met een huisgemaakte olie van knoflook en basilicum. Bij de eerste hap begrijp ik direct waarom mensen voor dit gerecht in de rij staan, de tomatentaart is ongelooflijk lekker.

Eigenaresse Boel Hultman Root bedacht het recept voor de tomatentaart. Ze maakte de taart ooit omdat ze iets te eten wilde serveren in het café. Voor ze het wist kwamen mensen van heinde en verre, speciaal voor haar taart. Het recept is tot op de dag van vandaag geheim, al verklapt ze wel dat gedurende het seizoen telkens iets verandert in het recept.

Een tomaat die aan het begin van de zomer wordt geoogst, heeft een andere smaak en sappigheid dan eentje aan het einde van het seizoen, dus verandert de taart continu mee met de smaak en consistentie van de lokale tomaten.

Aan de overkant van de weg zijn nog veel meer tomaten te proeven. Bij Tomatens Hus kweekt eigenaar Patrik Andersson tientallen soorten in alle mogelijke kleuren en vormen. Ik proef ze achter elkaar en het verschil tussen de tomaten is enorm: zoet, zuur, sappig, stevig en soms bijna hartig. Momenteel kweekt hij zo’n zeventig verschillende soorten. Al staan zijn kassen ook vol met diverse groenten en kruiden, die hij in de boerderijwinkel aan de voorkant verkoopt.

Wat niet rechtstreeks wordt verkocht, verwerkt Patrik samen met zijn team tot onder andere ketchup en marmelade. Er wordt ook dagelijks vers brood gebakken, daarnaast staan in zijn winkel meerdere producten van boeren uit de regio. De prijzen houdt hij bewust laag, goed eten moet volgens hem namelijk voor iedereen toegankelijk zijn.

Vanuit Vallåkra rijd ik verder naar Helsingborg, een rit van zo’n twintig minuten. Deze compacte stad ligt aan de kust en combineert een sfeervolle haven met fijne restaurants en veel koffiebars. Nadat ik ben ingecheckt bij mijn hotel in het centrum – het prachtige Elite Hotel Mollberg – haal ik een kardemombroodje bij Bruket Kaffebar om de hoek.

Met ruim 100.000 inwoners is Helsingborg een overzichtelijke stad, waar haast alles gemakkelijk te voet te bereiken is. De auto laat ik dan ook bij het hotel staan, ’s avonds wandel ik langs het water richting het restaurant Sillen & Makrillen. Los van dat de locatie haast magisch aandoet, staat de menukaart ook nog eens vol met lokale visgerechten.

Het restaurant ligt direct aan het water, door de grote ramen zie ik tijdens het diner de zon langzaam wegzakken in de zee. Op het menu staan voornamelijk gerechten met ingrediënten uit Skåne zoals vis, aardappelen en groenten. Ik bestel haring op donker brood met crème fraîche, rode ui, krokante bacon en aardappel om mee te beginnen.

Een schot in de roos, de ziltige smaak van de haring combineert perfect met het zoete en de umami van de overige ingrediënten. Daarna volgt smaakvol gebakken beekridder met groene asperges, aardappelen uit Bjäre (een schiereiland in het noordwesten van Skåne), gele biet, spinazie en alverkuit. De alver is een zoetwatervisje uit de karperfamilie, de kuit is een typisch ingrediënt dat veel wordt gebruikt in Zweden.

De volgende ochtend rijd ik een stukje landinwaarts. Langs verschillende akkers en kleine wegen rijd ik naar Flyinge Vingård, een familiewijngaard in Skåne van ongeveer twee hectare. Eigenaar Magnus Oskarsson werkt doordeweeks in Malmö, tussendoor maakt hij samen met zijn familie verschillende wijnen.

Ooit begon het met dertig wijnstokken in zijn achtertuin. Dat ging verrassend goed, waarna zijn hobby uitgroeide tot de wijngaard die Flyinge Vingård nu is. Inmiddels staan er duizenden wijnstokken verdeeld over de twee hectare grond.

Het klimaat maakt wijn verbouwen in Zweden niet gemakkelijk. De wijngaard ligt laag en heeft te maken met veel grondwater, vorst en soms overstromingen. Daarnaast worden de druiven met de hand geplukt. Niet alleen omdat het bedrijf klein is, maar vooral omdat Magnus ervan overtuigd is dat het betere wijn oplevert.

Magnus maakt voornamelijk wijnen van de solaris-druif. Dit is een witte wijndruif die bekend staat om een sterke weerbaarheid tegen schimmels en het vermogen om goed te rijpen in koelere klimaten. Na een rondleiding door de wijngaard proef ik verschillende wijnen, die verrassend goed smaken. De mousserende wijn is mijn favoriet, maar ook de andere wijnen zijn fris, fruitig en hebben behoorlijk wat zuren.

Iets verderop zit Gastro Gaspari, een restaurant dat is gevestigd in een sfeervolle verbouwde smederij. Chef-kok Mikael Feuk kookt samen met zijn team zoveel mogelijk met producten van dichtbij, waarbij een groot deel van de groenten en kruiden zelfs uit eigen tuin komen.

De formule kan haast niet eenvoudiger: elke dag staat er een ander gerecht op het lunchmenu. Geen keuzestress, maar eten wat de pot schaft. Op de wijnkaart staan overigens ook de wijnen van Flyinge Vingård. Sterker nog, ik heb zelfs twee dozen mousserende wijn meegenomen, Magnus moest deze nog afleveren bij Gastro Gaspari. Kleine moeite om ze gelijk mee te nemen.

Na huisgemaakt brood met bruine boter krijg ik runderwang met ingelegde ui, curry, tomaat, aardappel en romige yoghurt. Het eten is heerlijk, waarbij elke hap boordevol smaak zit. Het liefst wil ik hier elke dag wel aanschuiven voor de lunch, al valt er nog veel meer te ontdekken in Skåne.

In Södra Sandby, dichtbij de Zweedse stad Lund, ligt Skånska Spritfabriken. Midden in het groen worden hier onder andere gin, whisky, brandy en pommeau gemaakt door eigenaar Jan Rothman en zijn team.

Er wordt gewerkt met Franse technieken, maar met ingrediënten uit Zweden. Appels spelen daarbij een belangrijke rol. Het lokale fruit wordt bijvoorbeeld verwerkt tot een Zweedse variant op pommeau (calvados met appelsap) en tot andere sterke drank. De smaken zijn fris en uitgesproken.

Zelfs restpartijen van andere producenten krijgen soms een nieuw leven bij Skånska Spritfabriken. Is er ergens wijn of bier over, dan kan dat worden gedistilleerd tot een nieuw product. Gelukkig ben ik met de auto, waardoor ik wat flessen voor thuis mee kan nemen.

In Helsingborg genoot ik al van een geniaal kardemombroodje, maar tijdens mijn roadtrip door Skåne kom ik nog veel meer lekkers tegen. Elke dag maak ik dan ook tijd voor een fika. Dit is een diepgewortelde Zweedse traditie waarbij je de tijd neemt voor een pauze om koffie of thee te drinken en iets lekkers erbij.

Bij Solnäs Gård zit je midden tussen de fruitgaarden. In de winkel en het café worden allerlei producten verkocht die zijn gemaakt met de eigen oogst. De vitrine ligt vol met kanelbullar, taartjes en ander gebak. De taartjes met pruim en vanilleroom zijn misschien wel mijn favoriet.

Een andere tip is Vismarlövs Café & Bagarstuga, waar ook groenten uit eigen tuin en andere lokale producten worden verkocht. Ook hier zijn de kardemombroodjes té verleidelijk om te weerstaan…

Na de eerste nacht in Helsingborg te hebben geslapen, overnacht ik tijdens mijn roadtrip door Skåne op een paar bijzondere plekken. Net buiten Lund slaap ik bij Flädie Mat & Vingård, met vanuit mijn ruime kamer uitzicht over de wijnranken.

Maak een wandeling bij zonsondergang tussen de wijnranken, neem een duik in het buitenzwembad, maak een praatje met de wijnkenners of reserveer een tafel in het restaurant – er is genoeg te doen. Dineren in het restaurant is overigens sowieso een aanrader, ’s avonds schuif ik aan in het restaurant voor drie gangen met bijpassende Zweedse wijnen.

De gerechten zijn bereid met de lekkerste lokale ingrediënten. Ik geniet van heilbot met gele biet en tomaat, maar ook van hertenbiefstuk met een puree van gerookte wortel en verschillende groenten. Als bijgerecht verschijnen er jonge aardappels op tafel, die perfect krokant zijn. Ze zijn bedekt met een laagje geraspte Zweedse kaas, wat het nóg lekkerder maakt.

Mijn laatste overnachting in Skåne is misschien wel de meest bijzondere. Bij Sydkustens at Pillehill slaap ik in een houten huisje tussen de weilanden en onder de appelbomen, toepasselijk The Apple War genoemd. Er zijn ook verschillende hotelkamers, maar dit tiny house is nét even wat specialer dan de rest. Alleen al door de badkamer met grote ramen, waarbij je uitkijkt over alle weilanden en akkers.

Naast dat je hier kunt overnachten, kun je er ook fantastisch eten. De eigenaren zijn dan ook echte foodies, waardoor de menukaart vol smaakvolle gerechten en goede wijnen staat. Ik kies voor een uitgebreid gangenmenu, waarbij de amuse met tomaat en courgette uit eigen tuin al direct de toon zet: pure smaken met mooie ingrediënten.

De gazpacho met lokale tomaten en frambozen is lekker fris, de gamba’s in kokend hete olie met knoflook en chili smaken heerlijk en de gefrituurde heilbot met venkel en aardappelen is perfect gegaard. Ook al overnacht je niet bij Sydkustens at Pillehill, het diner is een absolute aanrader.

Voor ik weer naar huis ga en de oversteek met Scandlines maak, rijd ik tijdens mijn laatste dag in Skåne richting de zuidkust. Bij Smygehuk kijk je prachtig uit over zee, daarnaast kun je bij Smygehuk Hostel & Lighthouse goed lunchen (en overnachten).

Hallongården is overigens ook een mooie tussenstop als je langs de kust rijdt, hier vind je heerlijke producten bereid met frambozen en andere bessen. In de zomer kun je er zelf bessen plukken, het café is ideaal voor een Zweedse fika. Mijn laatste stop is Stenmarks Restaurang & Växthus, waar je plaatsneemt in een grote kas. Mijn favoriet? De verse pizza’s!

Na mijn roadtrip door Skåne snap ik dat de regio ook wel de voorraadkast van Zweden wordt genoemd. Overal waar je komt draait het om lokale en seizoensgebonden ingrediënten. Door de vele ambachtelijke producenten in de regio is het moeilijk om ergens neer te strijken waar het niet draait om lokale smaken.

Wijnmakers experimenteren met druiven die geschikt zijn voor het Scandinavische klimaat, distilleerders maken drank van Zweedse appels en chefs koken met wat boeren in de omgeving op dat moment kunnen leveren.

En dat maakt Skåne bij uitstek een bestemming om met de auto te ontdekken. Je rijdt van producent naar producent, stopt voor een fika wanneer je daar zin in hebt en wordt onderweg telkens verrast door het landschap en al het lekkers.

Ga je met de auto naar Zweden? Dan rijd je gemakkelijk via Duitsland en Denemarken naar Zweden. De overtocht met Scandlines is simpel en snel, waarna je zo in Skåne bent.

Liever ter plekke een auto huren? Dat kan ook. Vlieg dan bijvoorbeeld naar Kopenhagen in Denemarken, dit vliegveld heeft veel verbindingen met Nederland en ligt op een steenworp afstand van Malmö in het Zweedse Skåne. Met de trein sta je al in twintig minuten in het centrum van Malmö.

Meer tips en inspiratie voor de Zweedse regio Skåne? Kijk dan eens op de website van Visit Skåne.