Vijgen: alles over verse en gedroogde vijgen

Vijgen zijn de vruchten van de vijgenboom, die oorspronkelijk uit warmere gebieden rond de Middellandse Zee en West-Azië komt. Een vijg heeft een zachte, dunne schil met binnenin sappig vruchtvlees en talloze kleine pitjes. De smaak is zoet en licht honingachtig. Afhankelijk van het soort vijg kan de schil groen, paars, bruin of bijna zwart zijn. Het vruchtvlees varieert van lichtroze tot rood. Rijpe vijgen zijn zacht en sappig en zijn in zowel zoete als hartige gerechten lekker en er zijn dan ook meer dan genoeg lekkere recepten met vijgen.

Het vijgenseizoen loopt grofweg van de late zomer tot het begin van de herfst. In Nederland kun je vooral in augustus en september verse, rijpe vijgen van Nederlandse vijgenbomen krijgen. In warmere landen en afhankelijk van het soort ras kan het seizoen eerder beginnen en tot in oktober doorlopen. Dat is natuurlijk niet lang, dus wees er op tijd bij als je volop gebruik wilt maken van dit lekkere fruit. Dat is natuurlijk niet lang, dus wees er op tijd bij als je volop gebruik wilt maken van dit lekkere fruit. Toch gemist? Gelukkig zie je ze tegenwoordig iets langer in de winkel liggen, omdat ze dan worden geïmporteerd uit het buitenland. Gedroogde vijgen zijn wel het hele jaar door verkrijgbaar.

Maar hoe weet je of een vijf rijp is? Dat kun je vooral zien en voelen aan de vrucht. Een echt goede rijpe vijg voelt zacht aan als je er voorzichtig in knipt en hangt vaak slap naar beneden wanneer hij nog aan de boom zit. De precieze kleur zegt minder; dat verschilt per soort.

Een belangrijk onderdeel om te zien of een vijg rijp is, is de schil. Kleine scheurtjes zijn geen probleem en kunnen juist betekenen dat de vijg goed rijp en sappig is. Het kan ook voorkomen dat bij een rijpe vrucht er zelfs een klein druppeltje zoet vocht aan de onderkant zit. Zitten er diepe scheuren in, is de vijg opengesprongen of zie je vochtige, donkere of beschimmelde plekken? Dan kun je hem beter laten liggen. Deze beschadigingen kunnen ervoor zorgen dat de vijg sneller bederft. Ook een zure of alcoholachtige geur is een teken dat de vrucht overrijp en dus aan het fermenteren is.

Onrijpe vijgen zijn niet iets wat je zomaar rauw wilt eten. Ze zijn hard, weinig zoet en kunnen relatief veel wit melksap bevatten. Dat sap bevat stoffen die de huid kunnen irriteren, zeker in combinatie met zonlicht. Die stoffen komen vooral voor in het sap van de vijgenboom en in onrijpe vruchten. Je kunt dus beter even wachten tot de vijg goed rijp is voordat je hem eet. Krijg je bij het plukken wit sap op je handen? Was je handen fan goed en voorkom hierna even een paar uur blootstelling aan de zon.

Heel eenvoudig: een rijpe vijg kun je zo uit het knuisje eten. De dunne schil is eetbaar en je hoeft de vrucht dus niet eerst te schillen. Was hem voorzichtig, snijd eventueel het harde stukje van het steeltje af en je kunt hem opeten. Wil je hem toch liever zonder schil eten? Dan kun je hem doormidden snijden en het zachte vruchtvlees eruit scheppen met een lepel.

Los zijn ze dus lekker, maar daarnaast zijn ze ook heerlijk om te gebruiken in zoete of hartige gerechten. Snijd ze bijvoorbeeld in parten voor een salade, rooster ze in de oven of serveer ze met kaas. De zoete smaak combineert heel goed met zoute en romige ingrediënten zoals geitenkaas, blauwe kaas, feta en ricotta. Ook met noten, honing, ham en balsamico zijn ze heerlijk.

Er zijn dus heel veel soorten opties om dit fruit in je gerechten te verwerken. Verse vijgen zijn zacht, sappig en relatief subtiel van smaak. Ze zijn lekker door bijvoorbeeld salades, desserts, ontbijtgerechten, plaattaarten of op toast. Omdat ze kwetsbaar zijn, kun je ze na aankoop het beste vrij snel opeten.

Gedroogde vijgen daarentegen zijn steviger en smaken veel geconcentreerder en zoeter. Tijdens het drogen verdwijnt een groot deel van het vocht uit de vrucht, waardoor de natuurlijke suikers geconcentreerder worden. Daardoor zijn ze goed te gebruiken voor ontbijt, cakes, koekjes, stoofgerechten en chutneys.

In het seizoen vind je verse vijgen bij veel grotere supermarkten, groentewinkels en op de markt (hier scoor je ze het vaakst voor een goedkopere prijs!). Het precieze aanbod wisselt per seizoen. Let bij het kopen dus vooral op de rijpheid. Kies vijgen die zacht aanvoelen, maar niet papperig zijn. Een klein scheurtje in de schil hoeft geen probleem te zijn, maar laat exemplaren met grote beschadigingen, schimmel of een zure geur liever liggen.

Gedroogde vijgen zijn gemakkelijker verkrijgbaar en liggen meestal het hele jaar door in de supermarkt, vaak bij het gedroogde fruit, de noten of de bakproducten. Zo kun je het hele jaar door genieten van de lekkerste vijgenrecepten.

Zeker! Vijgen passen goed in een gezond en gevarieerd eetpatroon. Ze bevatten van nature voedingsvezels en vallen als fruit binnen de Schijf van Vijf. Vezels zijn dan weer belangrijk voor een goede darmwerking en dragen bij aan een verzadigd gevoel. Daarnaast bevatten vijgen van nature verschillende vitamines en mineralen.

Ook gedroogde vijgen zijn gezond, maar ze verschillen wel van verse vijgen. Doordat tijdens het drogen veel vocht verdwijnt, zijn de aanwezige suikers en voedingsstoffen meer geconcentreerd. Gedroogde vijgen bevatten bovendien relatief veel vezels.

Ze zijn daardoor bijvoorbeeld handig als zoete toevoeging aan je ontbijt, door een salade of als tussendoortje. Omdat gedroogd fruit compacter is en je er makkelijk meer van eet, is de gebruikelijke portie wel kleiner dan bij vers fruit.

Verse vijgen zijn kwetsbaar en kun je niet lang bewaren. Zijn ze al rijp? Bewaar ze dan in de koelkast en eet ze bij voorkeur binnen een paar dagen. Leg ze naast elkaar in plaats van op elkaar, zodat ze niet kneuzen. Zijn je vijgen nog wat stevig, dan kun je ze kort op kamertemperatuur laten liggen. Houd er wel rekening mee dat vijgen na het plukken nauwelijks verder rijpen. Een echt onrijpe, harde vijg wordt thuis dus niet ineens heerlijk zoet.

Gedroogde vijgen blijven veel langer goed. Bewaar ze afgesloten op een koele, droge en donkere plaats en volg voor de exacte houdbaarheid de verpakking.

Heb je intussen zin gekregen om aan de slag te gaan met vijgen? Ga dan aan de slag met onderstaande recepten of bekijk nog meer recepten met vijgen op deze pagina. Zo haal alles uit het vijgenseizoen!