Foodies 08/2024
Ga voor Grieks!
Foodies Ga voor Grieks
Cover voor Wat is sambal en wat kun je ermee?

Wat is sambal en wat kun je ermee?

Profielfoto van LotusLotus van Overveldt

Advertentie

Waarschijnlijk ben je al lang bekend met het pittige sausje dat sambal heet en weet je al dat het uit Indonesië komt. Maar heb je je ooit afgevraagd hoe sambal precies ontstaan is? En wat je er allemaal mee kunt? We geven je een spoedcursusje sambal, waarin we je alles vertellen over deze pittige smaakmaker.

Wat is sambal?

In de basis is sambal een mengsel van gepureerde Spaanse pepers en zout, traditioneel vermalen met een vijzel en stamper. Hieraan worden vaak nog andere smaakmakers toegevoegd, zoals trassi (gefermenteerde garnalenpasta), knoflook, gember, ui, suiker of limoensap. Hoewel het een echt Indonesisch product is, zijn de pepers waarvan het gemaakt wordt niet inheems in de eilandengroep. Voordat de Spanjaarden en Portugezen in de 16e eeuw de Spaanse peper in Indonesië introduceerden, maakten de Indonesiërs een product dat vergelijkbaar is met sambal van andere pittige ingrediënten, zoals gember en zwarte peper. De Spaanse pepers sloegen echter wel aan en zo ontstond sambal zoals we hem nu kennen.

Wil je ook iedere week de lekkerste recepten & tips ontvangen? Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief:

Ontvang elke week de lekkerste recepten, handige kooktips en speciale aanbiedingen.

Wat kun je ermee?

Het wordt vaak geserveerd als saus bij verschillende gerechten, zoals nasi goreng, rauwe groenten, gebakken vis of kip. Ook voor noedelgerechten en in soepen is het een lekker pittige smaakmaker. Aan eigenlijk elk gerecht waarbij je denkt ‘dit mag wel pittiger’, kun je een lepeltje sambal toevoegen. Maak ook eens een dipsausje of marinade ermee voor een scherpe kick, of smeer een boterham met smeerkaas en sambal (wordt vaak al in een bakje verkocht) of pindakaas en sambal.

Waar koop je sambal?

In Nederlandse supermarkten is de pittige saus altijd wel te vinden. De meest voorkomende soort is sambal oelek, de standaard versie van alleen pepers en zout. Daarnaast bestaan er nog meer dan 200 verschillende soorten met elk hun eigen smaak en pittigheid, maar in Nederland zijn we het meest bekend met sambal badjak (gebakken met trassi), sambal brandal (pittig en gebakken) en sambal manis (mild en zoetig). Bij de meeste toko’s vind je andere merken dan je in de supermarkten tegenkomt. In de toko is de saus vaak pittiger en lijkt de receptuur meer op echt Indonesische sambal. Ook op de markt kun je het kopen, vaak in zakjes of kleine plastic bakjes. Of je gaat zelf sambal maken.

Hoe vervang je het?

De smaakvolle pittigheid van de saus is bijna niet te evenaren, maar als je een alternatief zoekt kun je gaan voor een ander soort hete pepersaus, zoals sriracha of tabasco. Houd je niet zo van pittig? Kies dan voor sweet chilisaus of een andere mildpittige saus.

Hoe moet je sambal bewaren?

Sambal die je in de supermarkt of toko in een glazen potje hebt gekocht blijft ongeopend op een donkere, koele plek wel een jaar goed. Een geopende pot kun je in de koelkast zo’n 10 maanden bewaren. Koop of maak je verse sambal? Deze is in de koelkast een paar weken houdbaar; kijk, ruik en proef goed voordat je het weggooit.

Recepten met sambal

We denken niet dat je nog veel overtuiging nodig hebt om sambal een keer te proberen. Mocht je toch nog twijfelen, dan trekken deze recepten je ongetwijfeld over de streep:

nasi goreng

Nasi goreng

Indonesische nasi goreng mag uiteraard niet ontbreken uit dit lijstje. Voeg zo veel of zo weinig van de pittige smaakmaker toe als je zelf lekker vindt. Selamat makan!

Naar het recept
Cover voor

Lamsrack met sambalmarinade

Deze marinade is supermakkelijk te maken en smaakt verrukkelijk bij het malse lamsvlees. Voeg daar nog gegrilde courgette aan toe en je hebt een feestje op tafel.

Naar het recept
Spicy tempeh

Spicy tempeh

Deze pittige tempeh is zó lekker dat je minstens twee keer wil opscheppen. Serveer hem met ramen of bij de nasi rames.

Naar het recept
vegan gado gado

Vegan gado gado bowl

Gadogado (Indonesisch voor ‘mix mix’) is misschien wel een van de bekendste Indonesische gerechten. Je verwerkt de saus in dit recept in een heerlijke pindasaus, maar van een extra lepeltje bij het gerecht zal niemand opkijken.

Naar het recept
Sambal nr. 1

Zelf sambal maken

Mas & Carl: “We hebben vroeger te vaak een lepel oelek, ongebakken gestampte en de heetste sambal, moeten eten als we stout waren geweest, dus die komt er niet meer in. Zelf sambal maken doen we alleen met ons eigen sambal recept. De jiwa, het geheim, zit hem in het geduldig droog bakken van de ingrediënten.”

Naar het recept

Lees ook:

Profielfoto van

Lotus van Overveldt

Eindredacteur

Mag je wakker maken voor alles met aardappels of garnalen. Drinkt het liefst het hele jaar door warme chocolademelk met slagroom. Met zwarte koffie moet je niet in haar buurt komen (met ijskoffie wel). Vindt dat de Fransen het écht hebben begrepen door een kaasplankje én een toetje te eten.

Cover voor

Inspiratie in je mailbox

Wist je dat we wekelijks een nieuwsbrief versturen met de lekkerste recepten, handige kooktips en speciale aanbiedingen? Schrijf je nu in!